فناوري نانو به تکنيک طراحي، توصيف، توليد و کاربرد ساختار، ابزار و سيستم ها در مقياس نانو اطلاق مي شود. این فناوري با کنترل ابعاد و ساختار ماده در دامنه 1 تا 100 نانومتر ویژگيهاي جدید و بي نظيري را به ماده مي دهد. نانو فناوری، فناوري جديدي است كه همه دنيا را فرا گرفته است و به بياني دقيقتر ميتوان گفت كه نانوفناوری بخشي از آينده نيست بلكه همه آينده است . از آنجا که این فناوری، یک رویکرد جدید به همه علوم و فنون میباشد و همچنین با توجه به توسعه اين بخش از صنعت، فناوری نانو کاربردهای گستردهای در صنایع شیرآلات بهداشتی، یراقآلات ساختمان و صنایع وابسته آن یافته است.
در این صنایع، استفاده از نانوپوششها از دو بعد حائز اهمیت است. در وهله اول حفظ و نگهداری تجهیزات مورد نیاز خطوط تولید در برابر سایش، فرسایش، خوردگی و عوامل مخرب دیگر از موارد مهم و تاثیرگذار در افزایش راندمان اقتصادی است که بیاعتنایی به این مسائل سبب بالا بردن هزینه های تولید و کاهش رضایت مشتری خواهد شد. در مرحله بعد، بهبود کیفیت محصولات تولیدی از لحاظ کیفیت عملکردی و زیبایی ظاهری بسیار حائز اهمیت میباشد.
- چند چالش مهم در صنایع شیرآلات بهداشتی، یراقآلات ساختمان و صنایع وابسته
از چالشهای مطرح در این صنایع میتوان به تخریب سطوح محصولات به موجب عواملی مانند خوردگی و همچنین شرایط مخرب محیطی اشاره کرد. همچنین آلودگی های محیط زیستی ناشی از آبکاری کروم سخت، عدم تولید محصولات با تنوع رنگی وسیع، کدر شدگی محصولات، مقاومت پایین در برابر سایش، خراش و خوردگی و همچنین بحث زیباسازی و جلوههای ظاهری پوشش و عدم کیفیت مطلوب سطحی محصول مانند نداشتن خواصی مانندآنتی باکتریال و ضد اثر انگشت از مهمترین چالشها در این صنایع میباشد.
از اینرو برای حل این چالشها، طراحان با استفاده از «مهندسی سطح»[1] و اعمال فرایندهای پوششدهی مانند فرایند PVD و PACVD توانستهاند درصد تخریب قطعات را کاهش دهند و زیبایی محصولات را افزایش دهند. در فناوری نانوپوشش بهدلیل ماهیت نانویی بودن پوشش ها، خواص متفاوت و منحصر به فردی به قطعه بخشیده خواهد شد. افزایش فوقالعاده سختی تا محدوده 50 گیگا پاسکال، ضریب اصطکاک 01/0، کاهش زبری سطح، بهبود مقاومت به خوردگی از جمله این خواص میباشد تا در نهایت یک ساختار سطحی هموار بر روی قطعات ایجاد گردد تا موجب بالا رفتن عمرکاری، بازدهی و توان بالاتر و همچنین زیبایی منحصر به فرد در قطعات شود. برای آشنایی بیشتر با نانوپوششها، در ادامه تعریف و سپس انواع آنها از لحاظ ساختاری آورده شده است.
- انواع نانوپوششهای سخت و مقاوم
نانوپوششها به دستهای از روکشها اطلاق میشود که دارای دو ویژگی زیر باشد:
- در یکی از اجزای آن (ساختار یا اجزای سازنده) دارای ابعاد بین 1 تا 100 نانومتر باشد.
- نسبت به حالت متداول دارای خواص ویژه و منحصر به فردی باشد. مانند خواص مطلوب مقاوم به سایش، فرسایش و خوردگی
دسته بندی انواع پوشش های مرسوم و نانو پوششهای سخت و مقاوم
- نسل اول: پوشش دوجزیی TiN ، TiC،CrN و ZrN
- نسل دوم: پوششهای سه جزیی مانند پوششهای TiCN، TiAlN، TiSiN و AlCrN
- نسل سوم: پوششهای چندلایه و ابرشبکهای مانند پوششهای TiN/VN و TiN/TiAlN
- نسل چهارم: پوششهای نانوکامپوزیتی مانند پوشش TiAlSiN
- نسل پنجم: پوششهای DLC با ضریب اصطکاک در حدود 1/0
- نسل ششم: پوششهای هیبریدی، ترکیبی از دو نسل مختلف
- اقتصاد نانوپوششهای در صنایع شیرآلات و یراقآلات ساختمانی
یکی از بزرگترین عوامل موفقیت اقتصادی در صنعت، توان رقابت با شرکت های خارجی است. با ارتقاء تجهیزات در صنعت شیرآلات و تحول در نحوه ی تولید محصولات، می توان به عرصه ی رقابت با سایر کشورها بازگشت. فناوری نانوپوشش ها نقش به سزایی را در ارتقاء تجهیزات این صنعت می تواند ایفا می کند. به عنوان مثال با استفاده از نانو پوشش های بر روی سطوح داخلی قالب های ریخته گری شیرآلات، می توان میزان تولید را در یک بازه ی زمانی ثابت %30-10 افزایش داد.
از جمله پارامترهای مهم در رقابت اقتصادی، تولید محصولات با تنوع رنگ، طرح و قیمت مناسب می باشد که رسیدن به این مهم با روش های مرسوم آبکاری به راحتی امکان پذیر نیست.
پیش بینی می شود بازار صنعت شیرآلات بهداشتی و یراق آلات خانگی تا 5 سال آینده رشد سالانه 9 درصدی را در دنیا تجربه کرده و این نرخ رشد با توجه به میزان درحال توسعه بودن کشورها، رشد جمعیت و افزایش میزان ساخت و ساز در کشورهایی مثل چین، هند و ایران بیش از 15 درصد در سال باشد.
تخمین بازار شیرآلات و یراق آلات خانگی در دنیا در سال 2015 در حدود 150 میلیارد دلار بوده که پیش بینی می شود تا پنج سال آینده این بازار جهانی به بیش از 220 میلیارد دلار برسد. با توجه به سهم 1/1 درصدی جمعیت ایران از دنیا پیش بینی می شودکه این بازار در حال حاضر در کشورمان، سالانه در حدود 2 میلیارد دلار بوده و تا پنج سال آینده به بیش از 3 میلیارد دلار در سال برسد.
در حال حاضر در داخل کشور بیش از 450 مجموعه سازنده ی شیرآلات و یراق آلات خانگی در حال فعالیت می باشند که از این تعداد در حدود 50 شرکت دارای تولیدات وسیع بوده و بر اساس استانداردهای جهانی کار می کنند.
لازم به ذکر است در داخل کشور در حال حاضر بیش از 130 میلیون قطعه شیرآلات بهداشتی و بیش از 250 میلیون قطعه یراق آلات شامل دستگیره و آویز و … نصب شده و درحال کار می باشد و با توجه به ساخت و سازهای جدید، افزایش جمعیت، توسعه صنعتی کشور و همچنین نیاز به نوسازی و تعویض شیرآلات و یراق آلات، نیاز سالانه به حدود 50 میلیون قطعه شیر و 100 میلیون قطعه یراق آلات ساختمانی می باشد.
با توجه به نیاز بالای کشور، وجود قابلیت تامین صد درصدی این نیاز و همچنین توجه ویژه به بازار رقابتی صادرات در کشورهای منطقه و دنیا، لزوم توجه به کیفیت، تنوع و زیبایی محصولات، کاهش هزینه های تولید، نوسازی تکنولوژی های تولید و همچنین کاهش آلودگی های زیست محیطی حاصل از روش های سنتی آبکاری، بیش از پیش در این صنایع کشور احساس می شود.
- برخی کاربردهای مهم تجاریشده نانوپوششهای در صنایع شیرآلات و یراقآلات ساختمانی
در حال حاضر بسیاری از صنعت گران کشور ما در زمینه ی تولید شیرآلات بهداشتی از روش آبکاری استفاده می کنند. این روش در کشورهای پیشرفته منسوخ شده ویا کمتر مورد استفاده قرار می گیرد. روشهای مختلف لایه نشانی در ابعاد نانو با ایجاد طیف وسیعی از رنگ و طرح و همچنین سازگاری بالا با محیط زیست، گزینه ی مورد علاقه ی بسیاری از برندهای تولید کننده شیرآلات بهداشتی در جهان می باشند.
با بررسی پتنت ها و مقالات معتبر موجود در دنیا در زمینه پوشش دهی شیرآلات و یراق آلات ساختمانی مشاهده شد که در بیشتر آنها، در ابتدا لایه ای از کروم نانوساختار با ضخامت20 نانومتر به روش PVD بر روی بدنه شیر لایه نشانی می شود. سپس یک لایه مقاوم نیتریدکروم نانوساختار با ضخامت حدود 3 میکرون بر روی سطح شیر اعمال می گردد. پس از اعمال پوشش نیترید کروم، یک لایه شبه الماس آمورف به ضخامت حدود 300 نانومتر با صافی سطح بسیار بالا و صیقلی روی شیرآلات لایه نشانی می شود. شایان ذکر است این نوع پوشش ها علاوه بر سختی و مقاومت به خراش و سایش بالایی که دارند، به علت صافی زیاد و ضریب اصطکاک فوق العاده پایین سطح، هیچ گونه رسوب و لکه ای را بر روی خود جذب نمی کنند و به راحتی تمیز می شوند. همچنین در سال های اخیر پوشش های نوینی بر روی شیرآلات بهداشتی و یراق آلات خانگی معرفی شده است که دارای رنگ های متنوع زیبا و همچنین مقاومت بالا به خوردگی، سایش و مواد شیمیایی می باشند. این پوشش ها شامل یک یا چند لایه مقاوم به خوردگی هستند که توسط روش های PVDبا عناصر زیرکونیوم، هافنیم، تیتانیم، کروم و غیره لایه نشانی می شوند. خارجی ترین لایه از این پوشش ها ، بسیاری از رنگ ها مانند خاکستری ، مشکی، طلایی و…. را با استفاده از عناصر زیرکونیوم و هافنیم به عنوان جزء اصلی پوشش فراهم می کنند. در روش های سنتی آبکاری، برای لایه ها معمولا از کروم، نیکل، نیکل پالادیوم، نیکل قلع، بور نیکل و تنگستن استفاده می کنندکه بعضا از لحاظ کیفیت و هزینه مناسب نیستند، اما در روش های جدید با عناصری ارزانتر و به مقدار بسیار کمتر، به محدوده وسیعی از رنگها و خواص میتوان رسید.
شرکت هازر[2] از زیرمجموعههای IHI Group از جمله شرکتهای پیشتاز در زمینه پوششدهی قطعات در دنیا میباشد. از جمله مزایای بهرهگیری از لایههای سخت به عنوان پوششهای تزینی به عمرکاری طولانیتر، تنوع رنگهای فلزی و براق، مقاوم در برابر خراش و دوستاری با محیط زیست آنها اشاره کرد.
نانوپوششهای شرکت اورلیکون و خواص آنها
| BALINIT® CHI | BALINIT® DLC | BALINIT® DLC | BALINIT® DLC | BALINIT® | BALINIT® | ||
| مواد پوشش | PVD | DLC | DLC | DLC | PVD | PVD | |
| میکروسختی (Hk 0.01) | 1750 | 2500 | 2500 | 2000 | 2400 | 2400 | |
| ضخامت (mµ) | 1-4 | 1-4 | 1-4 | 1.5-4 | 1-3 | 1-3 | |
| ضریب اصطکاک
(در محیط خشک) |
0.5 | 0.1-0.2 | 0.1-0.2 | 0.1-0.2 | – | – | |
| رنگ پوشش | خاکستری-نقرهای | زغالسنگی | مشکی | مشکی سیر | طلایی کم رنگ 1N14 | طلایی زرد رنگ 2N18 | |
پوششهای تزئینی Decobond™ یک طرح و ظاهر عالی به محصول میبخشد. رنگهای جذاب (بیشتر طیف های رنگی) با جلوهای فلزی و افزایش محافظت در برابر خراش و سایش و همچنین افزایش طول عمر محصولات از جمله ویژگیهای استفاده از این پوششهاست که بسته نوع زیرلایه میتوان لایهنشانی کرد. از دیگر ویژگیهای این نوع پوشش به سختی بالا، مقاومت به ضربه، خنثی بودن شیمیایی، لکهدار نشدن و غیر حساسیتزا می توان اشاره کرد.
رنگهای استاندارد پوششهای PVD.
اعمال پوشش های به رنگ های سیاه و خاکستری به روش PVD بر روی قطعات زنگ نزن و کروم اندود، رنگ و جلای زیبایی ایجاد می کند. بیشتر این پوشش های رنگی تزئینی، بر روی مس، روی، فولاد، کروم، آلومینیوم، فولاد ضد زنگ و پلاستیک ABS قابل اعمال هستند.
نمونه پوشش های PVD دستگیره ها در رنگ های سیاه خاکستری، طلایی و مسی
پوشش های PVD نیکل بر روی شیر آب، دستگیره در و غیره اعمال می شود. البته به علت دوام و مقاومت به خوردگی کمتر نیکل نسبت به کروم، معمولا پوششPVD نیکل بر روی کروم صورت می گیرد که علاوه بر هزینه ی تعمیر و نگهداری کمتر، ظاهر بسیار خوبی نیز دارد و بر روی سطوح زیادی قابل اعمال است.
ایجاد پوشش نیکل بر دستگیره و شیر آب توسط روش PVD
شرکت پرتغالی پریرو از جمله شرکت هایی است که به صورت گسترده در زمینه پوشش های تزئینی فعالیت می کند. در این شرکت برای رسیدن به پوشش PVD دکوراتیو، لایه نشانی لایه ای نازک با ضخامت 8/0 تا 5/1 میکرون در یک محفظه خلا بر روی قطعات صورت می گیرد. این پوشش با تکنولوژی بالا و دوستدار محیط زیست، از تیتانیوم، زیرکونیم و کروم همراه با مواد دیگر تشکیل می شود. این پوشش ها سختی، مقاومت به خراش، مقاومت به خوردگی و کدر شدگی و دوام بالایی دارند . سطح نهایی محصول زیبایی عالی دارد و پوشش دهی می تواند به صورت مات یا براق انجام شود.
مزایای کلی نانو پوشش های شرکت های فوق عبارتند از:
| مقاوم به کدر شدگی | سختی بالا (2000 ویکرز- 6 برابر فولاد) | از نظر شیمیایی بی اثر و غیر سمی |
| مقاوم به اشعه ی ماورای بنفش | طول عمر و دوام بالا | ضریب اصطکاک فوق العاده پایین |
| قابلیت اعمال بر قطعات مختلف | امکان حکاکی لیزری سطح | سازگاری با آب و مواد غذایی |
| مقاوم به سایش | چسبندگی بالا | سهولت در تمیز کردن |
شیرآلات بهداشتی تولید شده در شرکت کوهلر، قابلیت یک میلیون سیکل باز و بسته شدن، معادل 50 سال استفاده در سرویس های بهداشتی و 22 سال استفاده درآشپزخانه عمر می کنند، در حالی که شیرآلات به طور کلی برای دریافت استاندارد جهانی باید عمری معادل پانصد هزار سیکل باز و بسته شدن داشته باشند. این نوع محصولات شرکت کوهلر، شیرآلاتی را با سه رنگ خیره کننده ی طلایی برس خورده، طلایی پولیش شده و طلایی فرانسوی شامل می شود. آنچه در این سری از محصولات حائز اهمیت است، استفاده از روش PVD در مرحلهی پایانی و ایجاد پوششهایی با رنگ های جذاب است که سبب می شود محصولاتی زیبا و با کیفیت بالا تولید شوند. شیرآلات تولید شده با استفاده از این روش مقاومت به سایش، خوردگی و کدرشدگی بالایی دارند.
| الف | ب |
| ج | |
الف- نمونه ی طلایی پولیش شده، ب- نمونه طلایی برس خورده، ج- نمونه طلایی فرانسوی
همچنین این شرکت برای ایجاد فضایی زیبا و دکوراتیو، یراق آلات سرویس های بهداشتی را به طور هماهنگ با شیرآلات طراحی و تولید نموده است که نمونه هایی از آنها را در شکل زیر مشاهده می کنید:
نمونه ی طلایی پولیش شده و طلایی فرانسوی
شیر آلات بهداشتی شرکت گروهه نیز یکی از برترین شیر آلات دنیا بوده و یکی از ویژگی های شیرآلات این شرکت، داشتن پوششی با مقاومت به خراش و کدر شدگی بسیار بالا و داشتن رنگ های عالی با سطوح خیره کننده براق و مات است. گرچه این شرکت در طول 75 سال گذشته توانسته با استفاده از فناوری آبکاری به یکی از بهترین ها در جهان تبدیل شود، اما با وجود سطح تمام کاری آبکاری خوب، شرکت گروهه با استفاده از ماشین آلات جدید و روش PVD توانسته به سطوحی با سختی سه برابر و مقاومت به خراش ده برابر دست یابد. این پوشش ها رسیدن به طیف وسیعی از رنگ ها را به صورت مات و براق ممکن کرده و پوشش هایی بی نظیر با هزینه تعمیر و نگهداری بسیار پایین را ایجاد می کند.
ساختار پوشش Star Light شرکت Grohe.
شیر Star light شرکت گروهه.
شرکت Grohe در شیرهای جدید خود با پوشش دهی دیسک های سرامیکی توانسته به جوی استیکی با امکان کنترل دقیق درجه حرارت آب و میزان آب خروجی دست یابد.
پوشش دهی دیسک های سرامیکی جوی استیک شیر آلات
مس را می توان به عنوان یک پوشش بر روی برنج اعمال کرد اما مس نقطه ضعف های بسیاری دارد از جمله، نرمی، کدر شدن با گذشت زمان و غیره که استفاده از آن را محدود می کند. امروزه ظاهر مسی را می توان با استفاده ازPVD تیتانیم یا زیرکونیم که مقاومت به خراش و کدر شدگی بالا دارد ایجاد کرد.
ایجاد ظاهر مسی رنگ توسط PVD تیتانیم یا زیرکونیم.
سه عنصر فلزی اساسی که برای پوششهای تزئینی PVD استفاده می شوند، تیتانیم، زیرکونیم و کروم هستند. این مواد برای شبیه سازی رنگ سایر موادی که مناسب PVD نیستند استفاده می شوند. رنگ های مختلف با ترکیب با گازهای غیر فعال تولید شوند.
رنگ های مختلف اعمال شده بر شیرآلات توسط ترکیبات تیتانیم، زیرکونیم و کروم
شرکت Newpart brass با استفاده از روشPVD و عناصر اصلی زیرکونیوم و هافنیوم موفق به تولید محصولات با رنگ های متنوع تری مانند خاکستری، برنزی، مشکی و طلائی شده است. ترکیب ZrN یکی از ترکیباتی است که برای پوشش دادن شیرآلات مورد استفاده قرار می گیرد و مقاومت به خوردگی و کدر شدن بالایی را از خود نشان می دهد .
ایجاد رنگ های زیبا توسط پوشش PVD بر شیرآلات و یراق الات
شرکت دلتا همچنین از پوشش های نانویی بر روی دیسک های داخلی شیرهای تک آبراهه استفاده می کند. در این شیرها دو دیسک سرامیکی با هم در تماس هستند. این تکنولوژی با جایگزینی یک دیسک توسط دیسک الماسه که خود دارای سه لایه است، ضریب اصطکاک بین دو دیسک را از 40 به 4/0 رسانده و طول عمر شیر را بسیار بالا می برد. همچنین این نانوپوشش ها از هدر رفتن آب، رسوبات کلسیم و دیگر مواد معدنی نیز جلوگیری می کند. این سه لایه شامل لایه سرامیکی، لایه مخصوصی میانی پیوند دهنده و الماس است. لایه ی مخصوص پیوند دهنده، لایه ای با مقاومت به خوردگی بسیار بالاست. این لایه به لایه ی سرامیکی می چسبد و به عنوان یک پوشش اولیه برای اعمال لایه ی شبه الماس استفاده می شود. لایه شبه الماس نهایی در این تکنولوژی توسط روش PVD اعمال می گردد.
ساختار داخلی شیرهای با سیل های پوشش داده شده با کربن شبه الماسه
مقایسه استاندارد تعداد سیکل کارکرد شیر و تعداد سیکل کارکرد شیر الماسه.
پوشش PVD شیرآلات اعمال شده توسط شرکت دلتا
پوشش آنتی باکتریال
پوشش آنتی باکتریال شرکت Dortrend از جنس دی اکسید تیتانیوم هستند که براساس فناوری نانو فتوکاتالیست فعالیت میکنند و باکتریها، بوها، آلایندهها و غیره را از بین میبرند. این پوشش برای درها، دیوارها، دستگیرهها و درکل برای مکانهای عمومی و بیمارستانی بسیار مناسب است. این سطح علاوه بر حذف میکروب ها اثر خود تمیز شوندگی نیز دارد. به علت عدم نیاز به دمای بالا برای پخت، این پوشش قابل اعمال بر روی بیشتر زیر لایهها می باشد.
نمونه رنگ پوششهای شیر آلات در شرکت Dortrend.
شرکت ONI با اعمال پوشش نانو نقره بر محصولات فلزی مانند شیر آب، قفل و دستگیره های درب و غیره به سطوح آنتی باکتریال دست یافته است. پوشش های آنتی باکتریال ضد ویروس کرونا نیز توسط این شرکت تولید می شوند که حاوی نانو ذرات دی اکسید تیتانیوم در لایه نازکی از نانو نقره هستند. این پوشش ها بسیاری باکتری های بیماری زا، قارچ ها و ویروس ها از جمله ویروس کرونا را از بین می برند و برای انسان نیز کاملا بی خطر هستند. این پوشش ها توسط آزمایشگاه شرکت ITN Nanovation نیز تایید شده و برای دستگیره ها و شیرآلات بهداشتی در مکانهای عمومی و بیمارستانها بسیار مناسب هستند.
صفحات لایه لایه رنگی نانویی که در شرکت i-dsp به N.C.Cها معروفند با بهرهگیری از فرایند الکتروشیمیایی ایجاد میشود. پوشش N.C.C پوشش هیبریدی از لایههای آلی-غیرآلی است که در کنار خواص ضدباکتری، ضدآلودگی و ضد اثر انگشت را برای فولادهای زنگنزن، زیبایی را نیز به همراه دارد. در جدول 3 نتایج آزمون بررسی خواص ضدباکتری برای این پوشش آورده شده است.
خاصیت ضد اثر انگشت برای پوشش N.C.C
نتایج آزمون بررسی خواص ضدباکتری برای برای پوشش N.C.C
| باکتری | نمونه آزمایشگاهی | تعداد باکتری | نتیجه بعد از 24 ساعت | نسبت خودداری[3] |
| E. Coli | STS | 3.9 × 105 | 1.5× 106 | – |
| NCC STS | 10≥ | 99.99% | ||
| S. aureus | STS | 2 × 105 | 9.3 × 105 | – |
| NCC STS | 10≥ | 99.99% |
عکس های فوق تزیینی هستند
تزئینات داخلی
پوششهای DecobondTM به عنوان یک راهحل به طراحان معرفی میگردد. ترکیبی از رنگهای فلزی و مشکی به کمک طراحان خواهد آمد تا یک طرح بینظیر اجرا شود. از ویژگیهای استفاده از این پوششها در زیباسازی سازهها و طرحهای داخلی میتوان به کاهش هزینه نگهداری، افزایش عمرکاری و تمیزکاری راحت آنها اشاره کرد. هتلها، مکانهای عمومی و فروشگاهها و غیره که برای استفاده در مدت طولانی طراحی میشوند مستعد استفاده از این پوششها میباشند. این پوششها تحت محیطهای ساینده و خوردنده شدید، لکهدار، محو و یا کم رنگ نمیشوند. همچنین بعد از ماهها و سالها برای بازگشت به حالت درخشنده اولیه نیاز به سنبادهکاری ندارند.
کاربرد نانوپوشش در تزئینات داخلی
برای پوششدهی دستگیرهها و نردهها از پوششهای PVD میتوان استفاده کرد. این پوششها به دلیل دارا بودن رنگها و طرحهای مختلف بسیار مورد استقبال واقع شدهاند.
پوششدهی دستگیرهها و نردهها .
خلاصه مدیریتی گزارش :
مشکلات موجود در صنایع ساخت شیرآلات بهداشتی و یراق آلات خانگی در زمینه های تولید، کیفیت محصولات نهایی و همچنین آلودگی های زیست محیطی، شرکت های بزرگ فعال در تولید آنها را در سراسر جهان از پوشش دهی توسط روش های سنتی آبکاری به سمت استفاده از پوششهای نوین مخصوصا نانوپوششها سوق داده است.
امروزه استفاده از پوششهای نانوساختاری مانند TiN، TiCN، TiAlN،ZrN ،ZrCN و غیره به روش PVD بر روی شیرآلات، دستگیره درها، یراق آلات بسیار پر کاربرد و مرسوم شده است. این پوشش ها نه تنها دوام قطعات، مقاومت به خوردگی، مقاومت به خراش و مقاومت به کدر شدگی را بالا می برند، بلکه با اعمال پوشش های خاص PVD می توان به خواصی از قبیل آب گریز بودن، خود تمیز شوندگی، ضد باکتری و ضد اثر انگشت بودن دست یافت.
این پوشش های نوین دوستدار محیط زیست بوده و علاوه بر کاهش چشمگیر هزینه های تولید، کاهش هزینه های بازیافت پساب ها، آلودگی های حاصل از روش های آبکاری و افزایش کیفیت محصول نهایی و هم چنین امکان دسترسی به طیف وسیعی از رنگ ها را بر روی بیشتر سطوح ایجاد می کنند.
در این رهگذر کارگروه صنعت و بازار ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، «مرکز توسعه نانوپوشش» را تاسیس نموده است. هدف این مرکز حل مشکلات صنعت در حوزه سایش، فرسایش و خوردگی با تاکید بر توان فناوری داخلی می باشد. لذا برای دستیابی به این مهم سازندگان تجهیزات لایهنشانی و مراکز خدمات فناوری را گرد هم آورده است تا بتواند از طریق حمایتهای مالی و معنوی خود مسیر رسوخ فناوری نانوپوشش در صنایع کشور را هر چه بیشتر تسهیل نماید.
معرفی مرکز توسعه نانوپوشش
مرکز توسعه نانوپوشش یکی از زیر مجموعه های کارگروه صنعت و بازار ستاد ویژه توسعه فناوری نانو در سال ۱۳۹۲ با هدف رسوخ فناوری نانوپوشش ها در صنایع و شرکتهای متقاضی و همچنین هدایت و حمایت شرکت های فناور در حوزه نانوپوشش تشکیل شد. در حال حاضر این مرکز با ارائه خدماتی همچون مشاوره و عارضه یابی، مهندسی، تحقیق و توسعه، آموزش تخصصی و حمایت های مالی ویژه در صدد بهره مندی صنایع و شرکت های متقاضی از این فناوری می باشد. اهداف مهم این مرکز به قرار ذیل است:
- آشنایی صنایع با پتانسیل های بالقوه و بالفعل فناوری نانوپوشش
- ارائه خدمات فنی، مشاورهای، تحقیق و توسعه ای به صنایع
- حل مشکلات صنعتی موجود با تکیه بر توانمندی فناوری
- رسوخ، بکارگیری و توسعه فناوری نانوپوشش در صنایع
- کمک به فناوران جهت عرضه فناوری به صنعت
- بازارسازی و بازار یابی فناوری نانوپوشش
- کمک به افزایش بهره وری صنایع از طریق بکارگیری فناوری نانوپوشش
- رصد آخرین تحولات جهانی در حوزه پژوهشی و صنعتی فناوری نانوپوشش
صنایع علاقمند به آشنایی با خدمات این مرکز و نیز بهرهمندی از آن میتوانند به وبسایت مرکز توسعه نانوپوشش ایران به نشانی www.NanoCoating.ir مراجعه نمایند.
[1] – در «مهندسی سطح» با اعمال فرایندهایی و با ایجاد روکشی از موادی بسیار سخت بر تجهیزات (بسته به روش مورد استفاده با ضخامت قابل کنترل بین 1 تا 100 میکرومتر)، امکان افزایش سختی و مقاومت قطعات در برابر سایش و خوردگی وجود خواهد داشت.
[2] Hauzer
[3] Restraint Ratio
————————————————–
تهیه و تنظیم:
- مرکز توسعه نانوپوشش گروه صنعت و بازار با همکاری بخش ترویج صنعتی ستاد توسعه فناوری های نانو و میکرو
====================================================================================
[جهت دسترسی به گزارش نهایی محصولات و شرکتهای دارای گواهی نانومقیاس ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو به «کتب مرجع محصولات و تجهیزات نانو و صنعت» به نشانی (INDnano.ir/category/book) مراجعه کنید]
[همچنین برای دانلود فایل PDF کلیه گزارشات بهمراه جزئیات، به بخش گزارش های صنعتی پایگاه اینترنتی رسانه تخصصی نانو و صنعت (www.INDnano.ir/category/report) مراجعه نمایید]
====================================================================================

