رادیاتورها بهعنوان یکی از اصلیترین وسایل گرمایشی در خانهها و ساختمانها استفاده میشوند. این دستگاهها از یک سیستم لولههای مارپیچی و پنل فلزی تشکیل شدهاند که آب یا بخار گرم را از طریق خود عبور داده و گرما را به محیط انتقال میدهند[1]. مکانیزم عملکردی رادیاتورها بر اساس اصول انتقال حرارت و تبدیل انرژی حرارتی به انرژی حرکتی است [2]. وقتی آب یا بخار گرم از طریق لولههای رادیاتور عبور میکند، حرارت خود را به پنل فلزی رادیاتور منتقل میکند. در واقع، رادیاتورها بهعنوان یک مبدل حرارتی عمل میکنند که حرارتی که از آب یا بخار گرم دریافت میکنند را به هوا یا محیط اطراف منتقل میکنند[3]. این انتقال حرارت بهوسیله پنل فلزی و لولههای مارپیچی رادیاتور صورت میگیرد که این لولهها بهعنوان طریق اصلی برای عبور آب گرم یا بخار از رادیاتور استفاده میشوند و حرارت را به بدنه رادیاتور منتقل میکنند[4]. اصلیترین مشخصات لولههای مارپیچی شامل قطر، ضخامت دیواره، جنس و طول آنها است که انتخاب مشخصات مناسبی از این لولهها بر اساس نیاز گرمایشی فضا و نوع سیستم گرمایشی مورداستفاده صورت میگیرد.
رادیاتورها بهصورت عمده به سه نوع اصلی تقسیم میشوند: رادیاتورهای پنلی، رادیاتورهای حوله خشککن و رادیاتورهای چدنی[5].
- رادیاتورهای پنلی: این نوع رادیاتورها از تعدادی پنل فلزی تشکیل شدهاند که بهطور عمودی یا افقی در کنار هم قرار گرفتهاند. رادیاتورهای پنلی به دلیل طراحی زیبا، انعطافپذیری بالا، کارایی بالا و نصب و نگهداری آسان برای استفاده در فضاهای مسکونی و تجاری مناسب هستند.
شکل ۱. تصویر شماتیک از رادیاتور پنلی.
- رادیاتورهای حوله خشککن. رادیاتور حوله خشککن یک وسیله خشککننده حوله است که به شکل یک رادیاتور طراحی شده است. این دستگاه دارای شیارهای برای قرار دادن حولهها و دیگر لباسهای مرطوب است که باعث تسریع فرایند خشک شدن آنها میشود. با قرار دادن حولهها در این رادیاتور، هوا گرم از آنها عبور میکند و رطوبت آنها را جذب میکند، باعث خشک شدن سریعتر آنها میشود. این دستگاه بهعنوان یک جایگزین مناسب برای خشک کردن حولهها بهصورت طبیعی یا با استفاده از ماشین لباسشویی مورداستفاده قرار میگیرد.
شکل ۲. تصویر رادیاتور حوله خشککن.
- رادیاتورهای چدنی: این نوع رادیاتورها از چدن ریخته شده ساخته شدهاند و به دلیل ساختار محکم و مقاومی که دارند، برای استفاده در سیستمهای گرمایش صنعتی و تجاری مناسب هستند. این نوع رادیاتورها به دلیل ساختار چدنی خود، مقاومت بالایی دارند و در برابر فشار و دماهای بالا تحمل خوبی دارند[6]. از طرفی این نوع از رادیاتورها به خوبی حرارت را جذب و منتقل میکند، که بهراحتی میتوانند فضا را گرم کنند و کارایی بالایی در کنار عمر نسبتاً طولانی داشته باشند.
شکل ۳. تصویر رادیاتور چدنی.
از طرفی عوامل مخربی وجود دارند که هر یک از آنها بهنوبه خود میتواند بر راندمان و عملکرد رادیاتورها تأثیر منفیای بگذارد که از مهمترین این عوامل میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- آب سخت: آب سخت به آبی گفته میشود که حاوی غلظت بالایی از مواد معدنی مانند کلسیم و منیزیم است[7]. وقتی آب سخت به مدت طولانی با سیستم گرمایشی در تماس است، مواد معدنی در آب میتوانند رسوباتی را ایجاد کنند که به رادیاتورها چسبیده و به آنها ضربه میزنند. این رسوبات میتوانند منجر به کاهش انتقال حرارت از رادیاتورها شوند و کارایی گرمایشی را کاهش دهند. مواد معدنی موجود در آب سخت میتوانند با مواد دیگر در آب و با سطوح فلزی رادیاتورها واکنش دهند و رسوباتی را ایجاد کنند که به نام “سنگهای آب” شناخته میشوند. این سنگهای آب میتوانند بهطور مرتبهای روی سطوح داخلی رادیاتورها تجمع کنند و باعث کاهش عملکرد و کارایی آنها شوند. برای جلوگیری از ایجاد رسوبات ناشی از آب سخت، میتوان از روشهایی مانند نصب فیلترهای آب، استفاده از مواد شیمیایی ضد رسوبات و انجام نگهداری و تمیزی منظم بر روی رادیاتورها استفاده کرد. همچنین، استفاده از آب نرم یا استفاده از آب دمکرده میتواند کمککننده باشد تا رسوبات در سیستم گرمایشی کاهش یابند و عمر رادیاتورها افزایش یابد.
- هوا: هوا بهعنوان یکی از عوامل مخرب برای سیستم گرمایشی نیز میتواند اثرات مخربی داشته باشد. وجود هوا در سیستم گرمایشی میتواند منجر به ایجاد رسوبات و اکسیداسیون فلزات و کاهش فشار در رادیاتورها شود. هنگامی که هوا به سیستم گرمایشی وارد میشود، اکسیژن موجود در هوا میتواند با فلزات موجود در رادیاتورها و لولهها واکنش دهد و باعث خوردگی و زنگزدگی آنها شود[8]. این واکنشها میتوانند منجر به کاهش عمر مفید رادیاتورها و لولهها شود و باعث نیاز به تعمیرات و تعویضهای مکرر گردند. علاوه بر این، حضور هوا در سیستم گرمایشی میتواند باعث کاهش کارایی گرمایشی و افزایش مصرف سوخت شود. برای جلوگیری از ورود هوا به سیستم گرمایشی، میتوان از روشهایی مانند نصب و استفاده از سیستمهای تهویه مناسب، استفاده از مواد ضد اکسیداسیون و ایجاد یک محیط بیهوای مناسب استفاده کرد. همچنین، انجام بازرسی و نگهداری منظم بر روی سیستم گرمایشی میتواند کمککننده باشد تا حفظ عمر و کارایی آنها انجام شود.
- خوردگی: خوردگی یکی از مشکلات شایعی است که ممکن است در سیستم گرمایشی به وجود آید. خوردگی بهعنوان یک فرایند شیمیایی است که مواد فلزی با اکسیژن و مواد شیمیایی دیگر واکنش داده و بهصورت تدریجی فلز را زنگزده و آسیب میرساند[9]. این فرایند میتواند در رادیاتورها، لولهها، اتصالات و سایر قطعات فلزی سیستم گرمایشی اتفاق بیفتد. عواملی مانند حضور هوا، رطوبت، اسیدها، آب سخت و دمای بالا میتوانند خوردگی را تسریع کنند. برای جلوگیری از خوردگی در سیستم گرمایشی، میتوان از روشهایی مانند استفاده از مواد فلزی مقاوم به خوردگی، استفاده از مواد ضد خوردگی پوشش داده شده با نانوذرات، حفظ محیط خشک و تمیز، نظافت منظم و بازرسیهای دورهای بر روی سیستم گرمایشی استفاده کرد[10]. همچنین، استفاده از آب نرم و کنترل میزان pH آب میتواند به کاهش خوردگی و حفظ سیستم گرمایشی کمک کند. توجه به این نکته مهم است که خوردگی میتواند عوارض جدی برای عملکرد و ایمنی سیستم گرمایشی داشته باشد، بنابراین اهمیت اقدامات پیشگیرانه در این زمینه بسیار حائز اهمیت است.
- استفاده از سوخت نامناسب: استفاده از سوخت نامناسب یکی از عوامل مهمی است که میتواند به خرابی و آسیبدیدگی سیستم گرمایشی منجر شود. استفاده از سوخت نامناسب ممکن است باعث افزایش آلودگی و تشکیل رسوبات در سیستم گرمایشی شود که در نتیجه میتواند به افزایش فشار و دمای بالا در سیستم، خوردگی قطعات و کاهش کارایی سیستم منجر شود. برای جلوگیری از این مشکلات، مهم است که از سوخت با کیفیت و مناسب برای سیستم گرمایشی استفاده کرد. همچنین، رعایت دستورالعملهای تولیدکننده و توصیههای تخصصی در مورد نوع و کیفیت سوخت مصرفی نیز بسیار حائز اهمیت است.
۱.۱ مزایا:
نانوذرات به دلیل ابعاد بسیار کوچک خود (بهطورمعمول کمتر از 100 نانومتر) و ویژگیهای خاصی که دارند، میتوانند به بهبود عملکرد و مقاومت سطوح در برابر خوردگی و سایر آسیبها کمک کنند. درواقع نانوذرات به دلیل ابعاد بسیار کوچک خود و ویژگیهای خاصی که دارند، میتوانند به بهبود عملکرد و مقاومت سطوح در برابر خوردگی کمک کنند. از همین رو یکی از جدیدترین، مدرنیته ترین و مؤثرترین روشها برای پیشگیری از خوردگی و سایر مشکلات در سیستمهای گرمایشی و خنککننده استفاده از پوششهای حاوی نانوذرات است.
فلزات در انواع مختلف برای ساخت رادیاتور مورداستفاده قرار میگیرند که شاخصترین آنها آلومینیوم، فولاد و چدن هستند. در حال حاضر شرکتها تمایل زیادی به استفاده از فولاد در ساخت رادیاتورها دارند. از همین رو پوشش دهی رادیاتورها با استفاده از نانوذرات یک فرآیند پیچیده و تخصصی است که بهمنظور بهبود انتقال حرارت و کارایی سیستم خنککننده انجام میشود. در این فرآیند، نانوذرات یا میتوانند بهعنوان مواد پرکننده (filler) به مایع خنککننده اضافه میشوند و یا اینکه بهصورت پاششی روی سطح رادیاتور اعمال شوند تا خواص حرارتی و هدایت حرارتی آن بهبود یابد.
در حالتی که این نانوذرات بهصورت یک مخلوط همگن در مایع خنککننده توزیع شوند، به دلیل ابعاد نانومتری خود، میتوانند بهبود قابلتوجهی در انتقال حرارت و هدایت حرارتی ایجاد کنند.
برخی از نانوذراتی که بهعنوان پرکننده در پوشش دهی رادیاتورها استفاده میشوند عبارتاند از[10]:
- نانوذرات اکسید فلزی مانند نانوذرات اکسید آلومینیوم، اکسید تیتانیوم و اکسید آهن.
- نانوذرات کربنی مانند نانوتیوبها و گرافن.
- نانوذرات فلزی مانند نقره، طلا و مس.
- نانوذرات سیلیکاتی مانند نانوسیلیکا.
در برخی موارد، نانوذرات بهصورت پاشش روی سطح رادیاتور نیز استفاده میشوند تا سطح رادیاتور پوشش داده شود و خواص حرارتی آن بهبود یابد. این فرآیند بهعنوان پاشش نانوذرات بر روی سطح رادیاتور شناخته میشود و هدف اصلی آن نیز افزایش کارایی و انتقال حرارت بهبود یافته است. درواقع پاشش نانوذرات بر روی سطح رادیاتور یک فرآیندی است که در آن نانوذرات بهصورت نازک و یکنواخت بر روی سطح رادیاتور پوشش داده میشوند. این فرآیند ممکن است با استفاده از روشهای مختلفی از جمله روشهای شیمیایی، فیزیکی یا مکانیکی انجام شود. هدف اصلی از پاشش نانوذرات بر روی سطح رادیاتور، افزایش سطح تماس، افزایش انتقال حرارت بهبود یافته و جلوگیری از خوردگی است.
بنابراین، هر دو روش اضافه کردن نانوذرات به مایع خنککننده و یا پاشش نانوذرات بر روی سطح رادیاتور میتواند به بهبود کارایی سیستم حرارتی رادیاتور کمک کند و رادیاتور را در برابر شرایط مختلف محیطی مقاومتر نماید، که شاخصترین فوایدی که میتوانند برای کاربر ایجاد کند، به شرح زیر است:
- تشکیل پوشش محافظ: نانوذرات میتوانند بهعنوان یک پوشش محافظ بر روی سطح فلزی عمل کنند و از تماس مستقیم فلز با عوامل خوردگی محافظت کنند. این پوشش میتواند بهعنوان یک لایه محافظ برای حفاظت از سطح فلزی علیه خوردگی عمل کند.
- افزایش مقاومت در برابر فشار: نانوذرات میتوانند بهعنوان یک لایه محافظ بر روی سطح فلزی قرار گرفته و مقاومت سطح را بهبود بخشند. این مقاومت افزایشی میتواند از خوردگی و فرسایش سطح فلزی جلوگیری کند.
- خواص ضد باکتریال و ضد فرسایش: برخی نانوذرات دارای خواص ضد باکتریال و ضد فرسایش هستند که میتوانند به کاهش خوردگی و افزایش عمر مفید سطح فلزی کمک کنند. برخی از نانوذرات دارای ویژگیهای ضد باکتریال هستند که میتوانند باکتریها و میکروبها را از روی سطح فلزی از بین ببرند. بهعنوان مثال، نانوذرات نقره میتوانند بهعنوان یک ضد باکتریال و ضد خوردگی عمل کنند. این ویژگی میتواند به کاهش رشد باکتریها و پیشگیری از تشکیل لایههای زنگزدگی که میتوانند به خوردگی منجر شوند، کمک کند. همچنین نانوذرات میتوانند بهعنوان یک لایه محافظ بر روی سطح فلزی قرار گرفته و مقاومت سطح را بهبود بخشند که این لایه محافظ میتواند از فرسایش و خوردگی سطح فلزی جلوگیری کند و عمر مفید سطح را افزایش دهد.
- بهبود در انتقال حرارت: استفاده از نانوذرات در رادیاتورها و سیستمهای خنککننده میتواند بهبود قابلتوجهی در انتقال حرارت از رادیاتور به محیط داشته باشد. این بهبود به دلیل ویژگیهای خاص نانوذرات در این زمینه است:
- افزایش سطح: نانوذرات دارای سطح بسیار بیشتری نسبت به ذرات معمولی هستند. این سطح بیشتر میتواند به افزایش انتقال حرارت از رادیاتور به محیط کمک کند. زیرا سطح بیشتر نانوذرات میتواند به تماس بیشتری با محیط و انتقال حرارت بیشتری منجر شود.
- افزایش هدایت حرارتی: برخی نانوذرات دارای خواص هدایت حرارتی بسیار بالا هستند. این به معنای این است که میتوانند حرارت را بهصورت بسیار کارآمدی از رادیاتور به محیط منتقل کنند و از افت حرارتی کمتری در این فرآیند بهرهمند شوند.
- افزایش سرعت تبادل حرارت: نانوذرات به دلیل ابعاد نانومتری خود میتوانند به تسریع در تبادل حرارت کمک کنند. این بهبود میتواند منجر به افزایش کارایی سیستم خنککننده و رادیاتور شود.
شکل 4- مزایای استفاده از نانوذرات در پوششدهی رادیاتورها.
2. تحلیل هزینه-فایده استفاده از نانوذرات در رادیاتورها:
در جدول 1 به مقایسه دو نوع رادیاتور پنلی نانویی و غیرنانویی با مشخصات ابعادی یکسان موجود در بازار پرداخته شده است که تمامی مشخصات موجود در آن، در طی تماس با واحد فروش هر شرکت در اردیبهشتماه سال 1403 به دست آمده و ذکر شدهاند.
جدول1. مشخصات دو نوع رادیاتور حوله خشککن نانویی و غیرنانویی
| ردیف | نوع رادیاتور | عرض (میلیمتر) | ارتفاع (میلیمتر) | جنس بدنه | تعداد لوله | حجم آبگیری (لیتر) | ظرفیت حرارتی (وات) | وزن خالص (کیلوگرم) | مدت گارانتی(سال) |
| 1 | رادیاتور حوله خشککن نانویی | 550 | 600 | فولاد | 10 | 2.6 | 569 | 4.9 | 12 |
| 2 | رادیاتور حوله خشککن غیرنانویی | 550 | 600 | فولاد | 10 | 2.7 | 372 | 4.2 | 5 |
همانطور که از جدول 1 پیدا است، رادیاتور نانویی در ابعاد یکسان و تعداد لوله برابر دارای ظرفیت حرارتی بسیار بیشتری نسبت به مدل غیرنانویی است که این خود بزرگترین مزیت استفاده از این نوع رادیاتورها است که رادیاتور نانویی را قادر میسازد حجم و فضای بسیار بیشتری را نسبت به مدل غیرنانویی گرم نماید. همچنین رادیاتور حوله خشککن نانویی دارای گارانتی و عمر مفید به میزان 12 ساله است، درحالیکه رادیاتور حوله خشککن مدل غیرنانویی دارای گارانتی تعویض و عمر مفید 5 ساله است که به نوبه خود حاکی از طول عمر مفید بسیار بیشتر مدل نانویی نسبت به مدل غیر نانویی است.
در جدول 2 لیست قیمت دو محصول رادیاتور نانویی و غیرنانویی ذکر شده است، که از اطلاعات آن میتوان بهعنوان مقایسهای از نوع هزینه_فایده برای دو نوع رادیاتور معمولی و رادیاتور تولید شده بر پایه نانوذرات استفاده کرد.
جدول2. فرضیات تحلیل هزینه فایده[1]
| نوع | قیمت (تومان) |
| رادیاتور حوله خشککن نانویی (فولادی) | 565,000 |
| رادیاتور حوله خشککن غیرنانویی (فولادی) | 526,300 |
همچنین در جدول 3 به بررسی هزینه_فایده استفاده از دو نوع از رادیاتور نانویی و غیرنانویی پرداخته شده است که شامل اطلاعاتی از قبیل قیمت، میانگین عمر مفید و میزان درصد حجمی بهینه شده این دو نوع محصول است. طبق جدول 3 میتوان دریافت که مقدار هزینه صورت گرفته جهت خرید و استفاده از 1 عدد رادیاتور حولهای نانویی نسبت به مدل غیرنانویی، دارای تفاوت اندکی است. همچنین برای انجام مقایسه رادیاتورهای حولهای نانویی و غیرنانویی جهت تعیین میزان عمر مفید هر یک از آنها از رابطه درصد حجمی زیر استفاده میشود.
فرمول درصد حجمی بهینه شده برابر است با:
که پارامترهای آن عبارتند از:
Pi: درصد حجمی بهینه شده در صورت استفاده از رادیاتور نانویی،
Cw: هزینه موارد با فناوری نانو،
Cn: هزینه موارد بدون فناوری نانو.
(Pi: درصد حجمی بهینه شده زمینه موردبررسی، CW: هزینه مورد تحت بررسی بدون فناوری نانو، CN هزینه مورد تحت بررسی با فناوری نانو، Ct: کل هزینهها بدون استفاده از فناوری نانو)
بهعنوان مثال، درصد حجمی بهینه شده قیمت دو نوع رادیاتور نانویی و غیرنانویی به روش زیر محاسبه میشود:
جدول 3. بررسی هزینه _ فایده استفاده از رادیاتورهای نانوساختار و غیرنانوساختار
| تعداد | قیمت کل (تومان) | میانگین عمر مفید (سال) | درصد حجمی بهینه شده | ||
| رادیاتور نانوساختار | 1 | ۰۰۰/۵۶۵ | 12 | خرید کلکتور
(%) |
عمر مفید (%) |
| رادیاتور غیرنانوساختار | 1 | ۳۰۰/۵۲۶ | 5 | 7.4 + | 140 + |
| اختلاف قیمت و عمر مفید | 39,300 | 7 سال | |||
همانطور که از جدول 3 پیدا است، رادیاتورهای حولهای نانویی اختلاف قیمتی تقریباً معادل %۷.۴+ با رادیاتورهای غیرنانویی دارند و از این حیث حدوداً 39,300 تومان به ازای هر رادیاتور گرانتر از نوع غیرنانویی هستند، اما از طرفی کارایی و عمر مفید هر رادیاتور نانویی، بهطور متوسط بیش از %140 نسبت به رادیاتور غیرنانویی است که اگر برای یک بازه 50 ساله در یک ساختمان بخواهیم از رادیاتور حولهای مطابق با جدول 3 استفاده کنیم، رادیاتور حولهای غیرنانویی 10 بار بایستی تعویض گردد، درحالیکه رادیاتور نانویی تنها 4.17 بار بایستی تعویض گردد، که نشاندهنده 5.83 بار صرفهجویی در خرید رادیاتور حوله خشککن یا به عبارتی بهتر صرفهجویی 140 درصدی در تعویض همان 1 نوع رادیاتور مطابق با رابطه زیر است:
این بدین معنی است که اگر در یک خانه حداقل از 1 عدد رادیاتور حوله خشککن استفاده شده باشد، و عمر مفید این خانه را حدوداً 50 سال در نظر بگیریم، در صورت استفاده از رادیاتور حوله خشککن نانویی به جای رادیاتور حوله خشککن غیرنانویی، تنها برای این ساختمان به میزان ۰۵۰/۳۵۶/۲ تومان (به ارزش پول امروز) مطابق با رابطه زیر برای مدت 50 سال صرفهجویی در خرید رادیاتور حوله خشککن ارزی شده است:
که پارامترهای آن عبارتند از
C1=هزینه رادیاتور حوله خشککن نانویی برای یک واحد ساختمان برای مدت 50 سال
C2= هزینه رادیاتور حوله خشککن غیرنانویی برای یک واحد ساختمان برای مدت 50 سال
ΔC=تفاوت هزینه رادیاتور حوله خشککن غیرنانویی و نانویی برای یک واحد ساختمان برای مدت 50 سال
این رقم بدین معنی است که اگر فرض کنیم برای ساخت 4 میلیون مسکن ملی که از اهداف دولت 13 ام در طول 4 سال است (معادل هر 1 سال 1 میلیون مسکن) و قیمت تمام شده هر واحد مسکونی را در حدود 1,100,000,000 تومان (یک میلیارد و صد میلیون تومان) باشد[11]، در صورتی که در هر واحد مسکونی قرار به استفاده از 1 عدد رادیاتور حوله خشککن باشد، به ازای عمر مفید 50 ساله هر واحد مسکونی با استفاده از مابهالتفاوت اختلاف قیمت رادیاتورهای حوله خشککن نانویی و غیرنانویی میتوان تعداد 11,630 واحد مسکونی دیگر مطابق با رابطه زیرساخت و تحویل مردم داد:
————————————————–
شرکتهای ایرانی تولیدکننده رادیاتور نانویی:
- گروه تولیدی صنعتی تاش رادیاتور
آدرس:
استان تهران، شهر تهران
وبسایت:
————————————————–
مراجع:
[1] Damian Piotr Muniak, Radiators in Hydronic Heating Installations. 2017.
[2] W. H. a Xiaohuan Zhao a b, Jiaqiang E a b, Zhiqing Zhang a b, Jingwei Chen a b, Gaoliang Liao a b, Feng Zhang a b, Erwei Leng a b, Dandan Han a, “A review on heat enhancement in thermal energy conversion and management using Field Synergy Principle,” Appl. Energy, 2020.
[3] A. Ramesh, M. Jaya Arun Prasanth, A. Kirthivasan, and M. Suresh, “Heat Transfer Studies on Air Cooled Spiral Radiator with Circumferential Fins,” Procedia Eng., vol. 127, pp. 333–339, Jan. 2015, doi: 10.1016/J.PROENG.2015.11.378.
[4] S. B. Paramane, K. Joshi, W. Van Der Veken, and A. Sharma, “CFD study on thermal performance of radiators in a power transformer: Effect of blowing direction and offset of fans,” IEEE Trans. Power Deliv., vol. 29, no. 6, pp. 2596–2604, Dec. 2014, doi: 10.1109/TPWRD.2014.2347292.
[5] Z. Liu et al., “Research on heating performance of heating radiator at low temperature,” J. Build. Eng., vol. 36, p. 102016, Apr. 2021, doi: 10.1016/J.JOBE.2020.102016.
[6] G. Timelli, A. De Mori, and R. Haghayeghi, “Effect of pressure cycles and thermal conditions on the reliability of a high-pressure diecast Al alloy heating radiator,” Eng. Fail. Anal., vol. 105, pp. 276–288, Nov. 2019, doi: 10.1016/J.ENGFAILANAL.2019.06.004.
[7] P. Sengupta, “Potential Health Impacts of Hard Water,” Int. J. Prev. Med., vol. 4, no. 8, p. 866, Jul. 2013, Accessed: May 02, 2024. [Online]. Available: /pmc/articles/PMC3775162/
[8] W. H. J. Vernon, “THE CORROSION OF METALS,” 1949, [Online]. Available: https://www.jstor.org/stable/41363883
[9] N. A. North and I. D. MacLeod, “Corrosion of metals,” Conserv. Mar. Archaeol. Objects, pp. 68–98, Jan. 1987, doi: 10.1016/B978-0-408-10668-9.50010-1.
[10] S. N. S. J.N. Hasnidawani, Noor Azlina Hassan, Hassan Norita, Noorasikin Samat, Noor Najmi Bonnia, “ZnO Nanoparticles for Anti-Corrosion Nanocoating of Carbon Steel,” 2017.
[11] “قیمت هر متر مسکن ملی • ویکی پرند.” https://wikiparand.ir/قیمت-هر-متر-مسکن-ملی-از-20-میلیون-تومان-عب/ (accessed May 10, 2024).
————————————————–
[1] قیمتها مربوط به اسفندماه سال 1402 است.
————————————————–
تهیه و تنظیم:
- سروش صحرائیان
- اشکان عبدشاهی
بخش ترویج صنعتی ستاد توسعه فناوری های نانو و میکرو
====================================================================================
[جهت دسترسی به گزارش نهایی محصولات و شرکتهای دارای گواهی نانومقیاس ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو به «کتب مرجع محصولات و تجهیزات نانو و صنعت» به نشانی (INDnano.ir/category/book) مراجعه کنید]
[همچنین برای دانلود فایل PDF کلیه گزارشات بهمراه جزئیات، به بخش گزارش های صنعتی پایگاه اینترنتی رسانه تخصصی نانو و صنعت (www.INDnano.ir/category/report) مراجعه نمایید]
====================================================================================
